Αυτές τις ημέρες που η Τρίπολη φορά τα γιορτινά της, για να τιμήσει την ιστορική της επέτειο, ας στρέψουμε το βλέμμα μας σε έναν χώρο που φυλάσσει μόνιμα την ιστορία της πόλης, στο Μεγάλο Καφενείο.
Το Μεγάλο Καφενείο, που είναι ένα από τα παλαιότερα και εμβληματικότερα καφενεία όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, δεδομένου ότι η λειτουργία του ξεκίνησε κατά την περίοδο 1840-1853, δεσπόζει στην πλατεία του Αγίου Βασιλείου, στην καρδιά της Τρίπολης. Προεπαναστατικά το κτήριο ήταν σπίτι και ανήκε στον Θεόδωρο Θεοδωρόπουλο, έναν αγωνιστή της επανάστασης, ο οποίος απαγχονίστηκε από τους Τούρκους. Κατόπιν ο Ιωάννης Πύρλας, που ήταν εγγονός του Θεοδωρόπουλου και ιατροφιλόσοφος, μετέτρεψε το κτήριο σε καφενείο ευρωπαϊκού τύπου και κατά τα τέλη του 19ου αιώνα ο ευεργέτης Δημήτριος Αθανασιάδης το ανακαίνισε και συνέβαλε σημαντικά στην διαρρύθμισή του.
Διαβαίνοντας το «κατώφλι» του Μεγάλου Καφενείου αισθανόμαστε ότι μεταφερόμαστε σε ατμόσφαιρα άλλης εποχής: κρυστάλλινοι πολυέλαιοι, βιεννέζικοι ξυλόγλυπτοι καθρέφτες με σκαλιστές κορνίζες, έπιπλα, επίσης εισαγόμενα από την Βιέννη και δάπεδο με ασπρόμαυρα πλακάκια τοποθετημένα έτσι ώστε να σχηματίζουν σκακιέρα μαγνητίζουν το βλέμμα μας και αποπνέουν αρχοντιά. Προπάντων οι προθήκες με τα αυθεντικά όπλα και τα κειμήλια της ελληνικής επανάστασης μάς υπενθυμίζουν το μεγαλείο της άλωσης και τους αιματηρούς αγώνες που διεξήχθησαν για την απόκτηση της ελευθερίας. Κάθε γωνιά έχει και μια ιστορία να διηγηθεί, καθώς σε αυτό το ιστορικό καφενείο, στο οποίο άλλοτε σύχναζε η αριστοκρατία της πόλης, δίνουν καθημερινά το παρών οι συνταξιούχοι Τριπολιτσιώτες. Παίζοντας τάβλι σχολιάζουν την επικαιρότητα και ανταλλάσσουν προβληματισμούς για το μέλλον του τόπου, συγκροτώντας έτσι την άτυπη «βουλή» τους. Στις μέρες μας ο χώρος του καφενείου παραχωρείται για δρώμενα, όπως είναι οι διαλέξεις και οι παρουσιάσεις βιβλίων.
Αν αυτές τις ημέρες της μεγάλης επετείου τα βήματά μας μάς οδηγήσουν στο Μεγάλο Καφενείο, ας αναλογιστούμε ότι αυτός ο χώρος είναι σημείο συνάντησης με την ιστορία, φορέας της μνήμης και ζωντανό πνευματικό κέντρο.
Ευγενία Δολιανίτη
